قیراط طلا اصطلاحی است که ممکن است کمی گمراه‌کننده باشد؛ زیرا «قیراط» در بازار طلا و جواهر دو کاربرد متفاوت دارد. وقتی درباره خلوص طلا صحبت می‌کنیم، قیراط یا Karat نشان می‌دهد چه سهمی از یک آلیاژ از طلای خالص تشکیل شده است؛ برای مثال طلای ۱۸ قیراط یا ۱۸ عیار، ۷۵ درصد طلای خالص دارد. اما وقتی سؤال می‌شود «هر قیراط چند گرم است؟»، معمولاً منظور Carat به عنوان واحد وزن سنگ‌های قیمتی است که هر یک قیراط آن دقیقاً ۰.۲ گرم یا ۲۰۰ میلی‌گرم وزن دارد.
این تفاوت بسیار مهم است. قیراط در عبارت «طلای ۱۸ قیراط» واحد وزن نیست و نمی‌توان گفت ۱۸ قیراط طلا چند گرم است؛ چون در اینجا قیراط فقط خلوص را نشان می‌دهد. در مقابل، یک الماس ۱ قیراطی دقیقاً ۰.۲ گرم وزن دارد.
پاسخ سریع: هر ۱ قیراط وزنی برابر ۰.۲ گرم یا ۲۰۰ میلی‌گرم است. اما قیراط طلا که برای بیان خلوص استفاده می‌شود، واحد وزن نیست. طلای ۲۴ قیراط تقریباً خالص، طلای ۱۸ قیراط دارای ۷۵ درصد طلای خالص و طلای ۱۴ قیراط حدود ۵۸.۳ درصد طلای خالص است.
قیراط طلا چیست؟
قیراط طلا یا Karat معیاری برای مشخص کردن میزان خلوص طلا در یک آلیاژ است. در این سیستم، طلای کاملاً خالص به صورت نظری ۲۴ قیراط در نظر گرفته می‌شود.
بنابراین اگر یک قطعه طلا ۱۸ قیراط باشد، به این معنی است که از ۲۴ قسمت فرضی آن، ۱۸ قسمت طلا و ۶ قسمت سایر فلزات است.
در بازار ایران بیشتر از واژه «عیار» استفاده می‌شود. به همین دلیل طلای ۱۸ قیراط همان طلای ۱۸ عیار است و معمولاً با کد ۷۵۰ نیز شناخته می‌شود.
رابطه این سه روش بیان خلوص را می‌توان به شکل زیر دید:
- ۲۴ قیراط ≈ طلای خالص
- ۲۲ قیراط ≈ ۹۱.۷ درصد طلا
- ۱۸ قیراط = ۷۵ درصد طلا
- ۱۴ قیراط ≈ ۵۸.۳ درصد طلا
- ۱۰ قیراط ≈ ۴۱.۷ درصد طلا
در این کاربرد، قیراط هیچ ارتباط مستقیمی با وزن قطعه ندارد.
برای مثال، یک انگشتر ۵ گرمی می‌تواند ۱۸ قیراط باشد و یک دستبند ۲۰ گرمی نیز می‌تواند همان ۱۸ قیراط باشد. وزن آنها متفاوت است، اما نسبت طلای خالص موجود در آلیاژ یکسان است.
تفاوت Carat و Karat چیست؟
در زبان انگلیسی معمولاً دو واژه جداگانه وجود دارد:
- Carat یا ct: واحد وزن الماس و سایر سنگ‌های قیمتی
- Karat یا K: معیار خلوص طلا
در فارسی هر دو معمولاً «قیراط» ترجمه می‌شوند و همین مسئله می‌تواند باعث سردرگمی شود.
به همین دلیل هنگام مشاهده عبارت «قیراط» باید ابتدا مشخص شود که درباره وزن سنگ قیمتی صحبت می‌کنیم یا خلوص طلا.
هر قیراط چند گرم است؟
اگر منظور قیراط وزنی یا Carat باشد:
۱ قیراط = ۰.۲ گرم
یا:
۱ قیراط = ۲۰۰ میلی‌گرم
این مقدار یک استاندارد دقیق و بین‌المللی برای وزن الماس و بسیاری از سنگ‌های قیمتی است.
برای مثال:
| قیراط | وزن به گرم |
| ۰.۵ قیراط | ۰.۱ گرم |
| ۱ قیراط | ۰.۲ گرم |
| ۲ قیراط | ۰.۴ گرم |
| ۵ قیراط | ۱ گرم |
| ۱۰ قیراط | ۲ گرم |
| ۵۰ قیراط | ۱۰ گرم |
| ۱۰۰ قیراط | ۲۰ گرم |
پس اگر سؤال این باشد که «۱۰۰ قیراط چند گرم است؟»، در کاربرد وزنی پاسخ ۲۰ گرم است.
اما این محاسبه را نباید برای عیار طلا استفاده کرد.
اصطلاح «۱۰۰ قیراط طلا» برای بیان خلوص طلا معنی ندارد؛ زیرا مقیاس Karat طلا حداکثر تا ۲۴ قیراط تعریف می‌شود.
برای مطالعه بیشتر: اعداد روی طلا چیست؟ جدول کامل کدها، عیار و علائم طلا
فرمول تبدیل قیراط به گرم
اگر قیراط به معنی وزن سنگ باشد:
وزن به گرم = تعداد قیراط × ۰.۲
برای مثال، وزن یک سنگ ۷.۵ قیراطی:
۷.۵ × ۰.۲ = ۱.۵ گرم
فرمول تبدیل گرم به قیراط
تعداد قیراط = وزن به گرم ÷ ۰.۲
یا ساده‌تر:
تعداد قیراط = وزن به گرم × ۵
مثلاً:
۳ گرم × ۵ = ۱۵ قیراط
پس یک سنگ ۳ گرمی برابر با ۱۵ قیراط وزنی است.
قیراط طلا چگونه محاسبه می‌شود؟
وقتی درباره قیراط طلا صحبت می‌کنیم، هدف محاسبه خلوص است و نه وزن.
مبنای محاسبه ۲۴ قسمت است.
فرمول محاسبه درصد طلای خالص:
درصد طلای خالص = قیراط ÷ ۲۴ × ۱۰۰
برای مثال، برای طلای ۱۸ قیراط:
۱۸ ÷ ۲۴ × ۱۰۰ = ۷۵ درصد
بنابراین طلای ۱۸ قیراط از نظر نظری شامل ۷۵ درصد طلا و ۲۵ درصد سایر فلزات است.
مثال طلای ۱۴ قیراط:
۱۴ ÷ ۲۴ × ۱۰۰ ≈ ۵۸.۳۳ درصد
یعنی طلای ۱۴ قیراط تقریباً ۵۸.۳ درصد طلای خالص دارد.
تبدیل درصد خلوص به قیراط
فرمول برعکس نیز قابل استفاده است:
قیراط = درصد خلوص × ۲۴ ÷ ۱۰۰
برای مثال اگر یک آلیاژ ۷۵ درصد طلا داشته باشد:
۷۵ × ۲۴ ÷ ۱۰۰ = ۱۸ قیراط
رابطه قیراط و کدهای ۷۵۰، ۹۱۶ و ۵۸۵
در بازار طلا، خلوص اغلب با عددی در مقیاس هزار نیز نمایش داده می‌شود.
مثلاً:
۷۵۰ یعنی ۷۵۰ قسمت طلا در ۱۰۰۰ قسمت آلیاژ.
بنابراین:
۷۵۰ = ۷۵ درصد = ۱۸ قیراط
برای مطالعه بیشتر: انس طلا چیست؟ هر اونس طلا چند گرم است + نحوه محاسبه قیمت طلا
به همین شکل:
۹۱۶ ≈ ۹۱.۶ درصد ≈ ۲۲ قیراط
۵۸۵ ≈ ۵۸.۵ درصد ≈ ۱۴ قیراط
این روش روی بسیاری از مصنوعات طلا به شکل کد حک‌شده دیده می‌شود.
جدول تبدیل قیراط به درصد طلای خالص
جدول زیر نشان می‌دهد که هر درجه از قیراط تقریباً معادل چه درصدی از طلای خالص است:
| قیراط طلا | درصد تقریبی طلای خالص | کد خلوص تقریبی |
| ۲۴K | نزدیک ۱۰۰٪ | ۹۹۹ یا ۹۹۹.۹ |
| ۲۳K | ۹۵.۸٪ | ۹۵۸ |
| ۲۲K | ۹۱.۷٪ | ۹۱۶ یا ۹۱۷ |
| ۲۱K | ۸۷.۵٪ | ۸۷۵ |
| ۲۰K | ۸۳.۳٪ | ۸۳۳ |
| ۱۸K | ۷۵٪ | ۷۵۰ |
| ۱۶K | ۶۶.۷٪ | ۶۶۷ |
| ۱۴K | ۵۸.۳٪ | ۵۸۳ تا ۵۸۵ |
| ۱۲K | ۵۰٪ | ۵۰۰ |
| ۱۰K | ۴۱.۷٪ | ۴۱۷ |
| ۹K | ۳۷.۵٪ | ۳۷۵ |
برای سرمایه‌گذار نیز دانستن این جدول اهمیت دارد؛ زیرا وزن اسمی یک قطعه به‌تنهایی مقدار طلای خالص آن را مشخص نمی‌کند.
در بازار ایران، طلای ۱۸ عیار یا ۱۸ قیراط یکی از رایج‌ترین انواع مصنوعات طلا است.
مثلاً یک قطعه ۱۰ گرمی طلای ۱۸ عیار تقریباً:
۱۰ × ۰.۷۵ = ۷.۵ گرم طلای خالص دارد.
در حالی که یک قطعه ۱۰ گرمی طلای ۲۲ عیار تقریباً:
۱۰ × ۰.۹۱۶ = ۹.۱۶ گرم طلای خالص دارد.
پس دو قطعه با وزن یکسان می‌توانند مقدار طلای خالص متفاوتی داشته باشند.
تفاوت سوت و قیراط در یک جدول
سوت و قیراط هر دو ممکن است هنگام صحبت درباره طلا و جواهر شنیده شوند، اما کاربرد آنها متفاوت است.
در بازار طلای ایران، سوت برای بیان وزن‌های بسیار کوچک طلا استفاده می‌شود:
۱ سوت = ۰.۰۰۱ گرم
بنابراین:
۱۰۰۰ سوت = ۱ گرم
اما قیراط دو کاربرد دارد. Carat واحد وزن سنگ‌های قیمتی است و هر قیراط ۰.۲ گرم است، در حالی که Karat برای بیان خلوص طلا استفاده می‌شود.
| معیار | سوت | قیراط وزنی Carat | قیراط طلا Karat |
| چه چیزی را نشان می‌دهد؟ | وزن | وزن | خلوص |
| کاربرد اصلی | طلا و مصنوعات سبک | الماس و سنگ‌های قیمتی | آلیاژ طلا |
| معادل وزنی | ۰.۰۰۱ گرم | ۰.۲ گرم | وزن مشخصی ندارد |
| مقیاس | ۱۰۰۰ سوت = ۱ گرم | ۵ قیراط = ۱ گرم | ۲۴K = طلای تقریباً خالص |
| نمونه | ۲۵۰ سوت = ۰.۲۵ گرم | ۲ ct = ۰.۴ گرم | ۱۸K = ۷۵٪ طلا |
چگونه قیراط وزنی را به سوت تبدیل کنیم؟
از آنجا که:
۱ قیراط = ۰.۲ گرم
و:
۱ گرم = ۱۰۰۰ سوت
پس:
۱ قیراط = ۲۰۰ سوت
بنابراین فرمول تبدیل قیراط وزنی به سوت:
تعداد سوت = تعداد قیراط × ۲۰۰
مثلاً:
۵ قیراط = ۱۰۰۰ سوت = ۱ گرم
یا:
۲.۵ قیراط = ۵۰۰ سوت = ۰.۵ گرم
البته این تبدیل فقط زمانی صحیح است که منظور از قیراط، Carat به عنوان واحد وزن باشد. تبدیل «۱۸ قیراط طلا» به سوت از نظر مفهومی صحیح نیست؛ چون ۱۸K خلوص است و سوت وزن.
جمع‌بندی
مهم‌ترین نکته درباره قیراط این است که دو مفهوم متفاوت را از یکدیگر جدا کنیم.
اگر قیراط به معنی Carat باشد، واحد وزن سنگ‌های قیمتی است و هر قیراط دقیقاً ۰.۲ گرم یا ۲۰۰ میلی‌گرم وزن دارد.
اما قیراط طلا یا Karat معیار خلوص است. این مقیاس از ۲۴ قسمت تشکیل می‌شود و طلای ۲۴ قیراط تقریباً خالص در نظر گرفته می‌شود.
طلای ۱۸ قیراط ۷۵ درصد، طلای ۱۴ قیراط حدود ۵۸.۳ درصد و طلای ۲۲ قیراط حدود ۹۱.۷ درصد طلای خالص دارد.
بنابراین هنگام مواجه شدن با عبارت «هر قیراط چند گرم است؟» ابتدا باید مشخص کنید منظور وزن سنگ قیمتی است یا عیار طلا. فقط قیراط وزنی قابل تبدیل مستقیم به گرم است.
برای اطلاع از قیمت لحظه ای طلا در ایران و خرید طلا کلیک کنید.
پرسش‌های متداول
هر قیراط چند گرم است؟
هر یک قیراط وزنی یا Carat دقیقاً برابر با ۰.۲ گرم یا ۲۰۰ میلی‌گرم است. اما قیراط طلا یا Karat که خلوص را نشان می‌دهد، واحد وزن نیست.
۱۰۰ قیراط چند گرم است؟
اگر منظور قیراط وزنی باشد:
۱۰۰ × ۰.۲ = ۲۰ گرم
بنابراین ۱۰۰ قیراط برابر با ۲۰ گرم است. اصطلاح ۱۰۰ قیراط برای خلوص طلا کاربرد ندارد، زیرا مقیاس خلوص طلا حداکثر ۲۴ قیراط است.
چگونه گرم را به قیراط تبدیل کنیم؟
برای تبدیل گرم به قیراط وزنی، کافی است وزن به گرم را در عدد ۵ ضرب کنید.
برای مثال:
۲ گرم × ۵ = ۱۰ قیراط
بنابراین ۲ گرم برابر با ۱۰ قیراط وزنی است.
چگونه قیراط را به سوت تبدیل کنیم؟
هر قیراط وزنی برابر با ۰.۲ گرم و هر گرم برابر با ۱۰۰۰ سوت است. بنابراین:
۱ قیراط = ۲۰۰ سوت
برای تبدیل کافی است تعداد قیراط را در ۲۰۰ ضرب کنید. مثلاً ۳ قیراط برابر با ۶۰۰ سوت یا ۰.۶ گرم است.
آیا قیراط طلا با عیار طلا تفاوت دارد؟
خیر. وقتی قیراط برای بیان خلوص طلا به کار می‌رود، همان مفهوم عیار را دارد. برای مثال، طلای ۱۸ قیراط همان طلای ۱۸ عیار است و ۷۵ درصد طلای خالص دارد. البته قیراط وزنی (Carat) که برای سنگ‌های قیمتی استفاده می‌شود، مفهوم متفاوتی دارد و هر واحد آن برابر با ۰.۲ گرم است.
